Arkusz Informacyjny dla Uczestnikow (Badania z Uzyciem Ludzkiego Materialu Biologicznego)
Tytuł:Ocena zdrowia i funkcji kohorty mistrzów lekkoatletyki w Daegu 2026 (TaFMAC): Budowanie zasobu międzynarodowego do badań nad pierwotnym starzeniem się
Główny badacz/ka (Imięi nazwisko/Instytucja): Justin Jeon / Katedra Studiów Przemysłu Sportu, Uniwersytet Yonsei, Telefon: 02-2123-6197
Niniejsze badanie ma na celu ocenę zdrowia i funkcji fizycznych lekkoatletów kategorii masters oraz określenie optymalnego rodzaju ćwiczeń dla zdrowego starzenia się w późniejszym okresie życia. Przed podjęciem decyzji o udziale w badaniu należy uważnie przeczytać niniejszą ulotkę informacyjną oraz formularz zgody. Niniejsza ulotka wyjaśnia, dlaczego i w jakim celu badanie jest prowadzone. Wyjaśnia również, że w każdej chwili można przerwać udział w badaniu. Główny badacz Yong-Kwan Jeon lub naukowiec Gyeong-Rok Kim, którzy prowadzą to badanie, wyjaśnią Panu/Pani szczegóły. Badanie to zostanie przeprowadzone wyłącznie z udziałem osób, które dobrowolnie wyrażą chęć uczestnictwa. Prosimy o uważne zapoznanie się z poniższą treścią przed podjęciem decyzji, a w razie potrzeby o skonsultowanie jej z rodziną lub przyjaciółmi. W przypadku jakichkolwiek pytań, odpowiedzialny badacz udzieli szczegółowych wyjaśnień. Pana/Pani podpis oznacza, że otrzymał(a) Pan/Pani wyjaśnienia dotyczące tego badania oraz związanego z nim ryzyka, a podpis na tym dokumencie oznacza zgodę na udział w tym badaniu. Tłumaczenia tego arkusza informacyjnego na poszczególne języki zostały wykonane przez współbadaczy, którzy następnie sprawdzili i zweryfikowali ich treść.
Lekkoatleci kategorii masters kontynuują treningi i starty w zawodach po 40. roku życia, a w niektórych przypadkach nawet po 80. roku życia. Znani są z tego, że posiadają wyższą siłę mięśniową, lepszy stan kości oraz wydolność krążeniowo-oddechową w porównaniu z ogółem populacji w tej samej grupie wiekowej. Jednak to, jakie konkretne rodzaje ćwiczeń są najbardziej korzystne dla zdrowia w starszym wieku, wciąż pozostaje niewystarczająco zbadane.
Ponadto sportowcy kategorii masters utrzymują wysoki poziom wyników sportowych pomimo związanych z wiekiem zmian fizjologicznych. Choć historia treningowa, nawyki związane ze stylem życia i czynniki środowiskowe są kluczowymi determinantami wyników sportowych, czynniki genetyczne mogą również przyczyniać się do indywidualnych różnic w charakterystyce mięśni i ścięgien, zdolnościach motorycznych oraz podatności na kontuzje związane ze sportem. Dotychczasowe badania wykazały powiązania między określonymi wariantami genetycznymi a wynikami sportowymi lub ryzykiem kontuzji u młodych sportowców. Jednak wpływ tych czynników genetycznych u sportowców kategorii masters nie został jeszcze wystarczająco zbadany. Sportowcy masters stanowią wyjątkową grupę, łączącą zaawansowany wiek z długotrwałą ekspozycją na trening, co czyni ich idealnymi obiektami do badania interakcji między czynnikami genetycznymi, starzeniem się a całożyciową aktywnością fizyczną.
Niniejsze badanie, zatytułowane TaFMAC (Track and Field Master Athletic Cohort), ma na celu stworzenie międzynarodowej kohorty lekkoatletów masters oraz kompleksową ocenę ich zdrowia i funkcji fizycznych. Dzięki temu zamierzamy porównać wpływ różnych form treningu – takich jak bieganie, skakanie i rzucanie – na funkcje krążeniowo-oddechowe, siłę mięśniową oraz zdrowie naczyń krwionośnych, co w efekcie przyczyni się do opracowania opartych na dowodach naukowych zaleceń treningowych dla osób starszych.
Celem tego badania genetycznego jest analiza wybranych wariantów genetycznych, które mogą być powiązane z funkcją mięśni i ścięgien, wynikami sportowymi oraz ryzykiem kontuzji u sportowców kategorii masters. Wyniki tego badania mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia czynników biologicznych leżących u podstaw wyników sportowych i podatności na kontuzje u starszych sportowców. To badanie genetyczne jest przeprowadzane wyłącznie w celach badawczych i nie jest przeznaczone do diagnozowania chorób ani podejmowania decyzji klinicznych.
100 sportowców w wieku 35 lat i więcej zarejestrowanych na WM w Daegu 2026 (22 sierpnia – 3 września 2026).
Nie kwalifikują się:Dodatkowe kryteria wykluczenia i ostrożności dotyczące pomiarumaksymalnego poboru tlenu (VO₂max)
Ponieważ pomiar VO₂ max jest testem maksymalnego wysiłku fizycznego prowadzonym do momentu dobrowolnego wyczerpania, stosuje się następujące dodatkowe kryteria wykluczenia i ostrożności, uwzględniające wiek oraz stan zdrowia badanego (objawy, brak objawów, czynniki ryzyka), w oparciu o wytyczne dotyczące testów wysiłkowych American College of Sports Medicine (ACSM) oraz American Heart Association (AHA).
Bezwzględne kryteria wykluczenia W przypadku spełnienia któregokolwiek z poniższych kryteriów, badany zostaje wykluczony z pomiaru VO₂ max.
Niestabilna dławica piersiowa
Niewyrównana niewydolność serca
Ciężkie lub objawowe zwężenie zastawki aortalnej
Niekontrolowane zaburzenia rytmu serca
Ostra zatorowość płucna lub zakrzepica żył głębokich
Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
Względne kryteria ostrożności W poniższych przypadkach decyzja o przeprowadzeniu testu zostanie podjęta po ocenie dokonanej przez kierownika medycznego na miejscu (prof. Dae-hyun Kim). W razie potrzeby test zostanie zastąpiony testem ograniczonym objawami lub testem submaksymalnym.
Występowanie co najmniej dwóch z następujących czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość, nieprawidłowości w spoczynkowym EKG
Występowanie w wywiadzie objawów sercowo-naczyniowych, takich jak ból w klatce piersiowej, duszność lub omdlenia podczas wysiłku fizycznego U badanych, u których stwierdzono ryzyko zgodnie z powyższymi kryteriami, test nie zostanie przeprowadzony lub test maksymalnego wysiłku fizycznego zostanie odłożony do czasu zapewnienia bezpieczeństwa. Test jest przeprowadzany pod nadzorem profesora specjalizującego się w medycynie sportowej, przy jednoczesnym ciągłym monitorowaniu tętna, ciśnienia krwi, saturacji tlenem oraz EKG.
Jeśli wyrażą Państwo chęć udziału w badaniu, procedura będzie przebiegać następująco. Wszystkie testy zostaną przeprowadzone wielokrotnie w wyznaczonym miejscu badań na Stadionie Daegu podczas Halowych Mistrzostw Świata Weteranów w Lekkoatletyce w Daegu, a łączny czas trwania wynosi około 4 godzin.
1. Ankieta (Online, przed lub w trakcie mistrzostw): Wypełnią Państwo online kwestionariusz dotyczący historii treningów, stanu zdrowia, przyjmowanych leków, nawyków związanych ze stylem życia oraz jakości życia.
2. Pomiary Antropometryczne: Zmierzone zostaną wzrost, waga oraz obwód talii i bioder, a tkanka tłuszczowa i masa mięśniowa zostaną ocenione za pomocą analizatora składu ciała (InBody). Osoby posiadające wszczepione wyroby medyczne, takie jak rozruszniki serca, zostaną wyłączone z pomiaru BIA.
3. Testy Funkcji Fizycznych:
4. Test Maksymalnego Poboru Tlenu (VO₂max) (Ok. 20–30 min): W masce oddechowej i z pulsometrem będą Państwo biegać na bieżni stacjonarnej, zaczynając od marszu i stopniowo zwiększając nachylenie aż do osiągnięcia maksymalnych możliwości. Po teście przeprowadzony zostanie test weryfikacyjny (dodatkowy bieg), aby potwierdzić, czy osiągnięto rzeczywistą wydolność maksymalną. W przypadku uczestników noszących smartwatche zebrane zostaną dodatkowe dane w celu porównania VO₂max prognozowanego przez urządzenie z wartością rzeczywistą.
Definicja rzeczywistego maksymalnego poboru tlenu (true VO₂ max) Rzeczywisty maksymalny pobór tlenu oznacza wartość, przy której pobór tlenu nie wzrasta i osiąga plateau pomimo wzrostu intensywności wysiłku. Ponieważ samo przeprowadzenie testu progresywnego może utrudniać wyraźne zaobserwowanie zjawiska plateau, osiągnięcie wartości maksymalnej ocenia się poprzez zweryfikowanie, czy najwyższy pobór tlenu zmierzony w kolejnym teście weryfikacyjnym jest zgodny z wartością z testu głównego.
Pomocnicze kryteria maksymalnego oceny wysiłku Poniższe czynniki zostaną poddane kompleksowej ocenie:
Test zostanie natychmiast przerwany w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń:
5. Spirometria / Badanie Czynnościowe Płuc (Ok. 5–10 min): Z zaciskiem na nosie wykonają Państwo mocny wydech przez ustnik w celu pomiaru czynności płuc.
6. Badanie Stanu Naczyń Krwionośnych i Układu Autonomicznego (Ok. 10 min):
7. Badanie Reaktywności Mikrokrążenia Skórnego (Ok. 20 min): Przepływ krwi w skórze zostanie zmierzony za pomocą aparatury laserowej. Mankiet do pomiaru ciśnienia tętniczego zostanie założony na to samo ramię, napełniony do wartości 200 mmHg na 5 minut, a następnie zwolniony w celu obserwacji reakcji powrotu przepływu krwi. Podczas napełniania mankietu można odczuwać przejściowy ucisk, jednak jest to chwilowa reakcja fizyczna, która ustępuje samoistnie po zakończeniu testu.
8. Pobranie Śliny (Testy genetyczne, wymagana osobna zgoda): Samodzielnie pobiorą Państwo 2 mL śliny przy użyciu specjalistycznego zestawu (Oragene®). Próbka ta zostanie wykorzystana do analizy genów związanych z ryzykiem kontuzji mięśni i więzadeł oraz wydolnością sportową. Testy genetyczne wymagają osobnego formularza zgody, a brak zgody na tę część nie ogranicza możliwości udziału w pozostałych testach.
9. Badanie Usg Barku (Tylko dla zawodników konkurencji rzutowych): U sportowców uczestniczących w pchnięciu kulą, rzucie oszczepem, dyskiem, młotem, rzucie ciężarkiem, dziesięcioboju (mężczyźni) lub siedmioboju (kobiety), oba ścięgna barkowe zostaną zbadane ultrasonograficznie w celu wykrycia ewentualnych urazów.
Łączny czas trwania badania wynosi 4 godziny, a badanie zostanie przeprowadzone w dniach od 22 sierpnia do 3 września 2026 roku. Wyznaczonym miejscem badań jest określony obszar na terenie Stadionu Daegu (Nobyen-dong, Suseong-gu, Daegu). Odbędzie się ono w wydzielonej przestrzeni badawczej przydzielonej w porozumieniu z Komitetem Organizacyjnym. Przestrzeń ta zostanie podzielona i zaaranżowana w sposób niezależny, aby umożliwić realizację każdego elementu pomiarowego, w tym testów funkcji fizycznych, ankiet oraz pobierania śliny.
Wizyta podczas zawodów (22 sierpnia – 3 września 2026). Całkowity czas ok. 4 godziny; rezerwacja online dostępna. Po mistrzostwach: coroczne ankiety follow-up online przez WMA.
Jednorazowo ok. 2 mL śliny z Oragene®. Tylko do badań, przechowywane zakodowane. Dane zebrane do momentu wycofania mogą być anonimizowane lub natychmiast zniszczone na żądanie.
Możesz wycofać się w dowolnym momencie, informując badacza. Możesz być wykluczony/a, jeśli lekarz uzna Cię za nieodpowiedniego/ą.
Większość badań w tym projekcie (pomiary antropometryczne, ankieta, spirometria, badania naczyniowe, skok, chód i siła chwytu) to metody nieinwazyjne, które nie powodują ran cielesnych, w związku z czym nie przewiduje się żadnych poważnych skutków ubocznych. Pragniemy poinformować Państwa z wyprzedzeniem o następujących możliwych niedogodnościach lub zagrożeniach:
W przypadku odczuwania jakiegokolwiek dyskomfortu w trakcie badania prosimy o natychmiastowe poinformowanie o tym badacza – procedura zostanie niezwłocznie przerwana.
Masz pełne prawo do nieuczestniczenia, bez żadnych negatywnych konsekwencji.
W razie urazu badacz pokryje niezbędną opiekę i koszty. Oceny pod nadzorem profesora medycyny sportowej; AED i personel CPR na miejscu.
Zbierane dane: imię i nazwisko, kontakt (email), data urodzenia, płeć, narodowość, historia treningów, historia medyczna, pomiary fizyczne (wzrost, waga, skład, siła, prędkość, VO₂max itp.), pomiary fizjologiczne (sztywność tętnic, HRV itp.) i odpowiedzi na kwestionariusze. Wszystkie dane pseudonimizowane; dostęp tylko dla upoważnionego personelu.
W razie pytań lub problemów prosimy kontaktować się z badaczem w dowolnym momencie.
Badacz/ka: Justin Jeon
Tel: 02-2123-6197
W sprawie praw uczestnika prosimy skontaktować się z badaczem lub:
Komisja Etyczna Uniwersytetu Yonsei
☎ 02-2123-5143